-->

Σάββατο, 3 Σεπτεμβρίου 2016

Elephas tiliensis: Νάνος και τρισδιάστατος

Με  αφορμή την έκθεση «Elephas tiliensis. Νάνος και τρισδιάστατος» που παρουσιάζεται στο Μουσείο Γεωλογίας και Παλαιοντολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, στην Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου, ο Τ. Διευθυντής Μουσείου Παλαιοντολογίας - Γεωλογίας Γεώργιος Θεοδώρου έδωσε συνέντευξη για την καινοτόμο δραστηριότητα αποτύπωσης τρισδιάστατα του ελέφαντα της Τήλου, του τελευταίου ελέφαντα της Ευρώπης.

video

Πρωταγωνιστής της έκθεσης  δεν είναι άλλος από τον ελέφαντα της Τήλου, τον τελευταίο ελέφαντα της Ευρώπης, που έφτασε στο νησί κολυμπώντας από την Μικρά Ασία πριν από 45.000 χρόνια, όπως εξηγεί στο Αθηναϊκό Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο διευθυντής του Μουσείου, καθηγητής Γεώργιος Θεοδώρου.

Οι ανασκαφές στην Τήλο ξεκίνησαν το 1971 και συνεχίζονται μέχρι σήμερα στο σπήλαιο Χαρκαδιό που ανακαλύφθηκε από τον καθηγητή Νικόλαο Συμεωνίδη. 

Το σπήλαιο φιλοξενεί πλούσιο υλικό σχετικά με τον τηλιακό ελέφαντα που εξαφανίστηκε πριν από 3.500 χρόνια, ενώ έφθασε τουλάχιστον πριν από 45.000 χρόνια στην Τήλο. Έχει εξερευνηθεί το 20% του σπηλαίου και έχει ανασυρθεί υλικό από 80 ελέφαντες όλων των ηλικιών.

Τα θηλαστικά έφτασαν στο νησί σε εποχές που η στάθμη της θάλασσας ήταν χαμηλή λόγω κλιματικών μεταβολών μεταναστεύοντας  από γειτονικές ξηρές όπως είχε συμβεί στην Ινδονησία, στην Καλιφόρνια και φυσικά στην Τήλο που είναι μία από τις πλουσιότερες «θέσεις» στον κόσμο.

Για τους ενδημικούς ελέφαντες της Τήλου
προτάθηκε το νέο επιστημονικό όνομα Elephas tiliensis n. sp.
Ο ελέφαντας της Τήλου υπολογίζεται ότι έφτανε περίπου το 1,5 μέτρο, ζύγιζε περίπου 500 με 600 κιλά και είχε χρόνο ζωής που πιθανώς ξεπερνούσε τα 40 με 50 χρόνια.

Η ιδιαιτερότητα της έκθεσης είναι ότι οι μελετητές κατάφεραν να συγκεντρώσουν τα δείγματα, να τα αντιγράψουν με αξονικούς τομογράφους και λέιζερ σκάνερ, να τα μετατρέψουν σε τρισδιάστατα μοντέλα, υπολογίζοντας τις σωστές διαστάσεις και έπειτα να τα τυπώσουν σε εκτυπωτές 3D. Τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν είναι πλαστικό και χαρτί.

Στο πρόγραμμα εργάστηκαν 33 άτομα για 4 χρόνια.

Η καινοτόμος αυτή δραστηριότητα έχει ως στόχο στο μέλλον να επιτρέψει στους ερευνητές να συγκρίνουν δείγματα μέσω κατάλληλων μηχανημάτων χωρίς να πρέπει να ταξιδέψουν ανά τον κόσμο.

Η έκθεση υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος ΕΣΠΑ, ΘΑΛΗΣ ΜΙS 380135, σε συνεργασία του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του ΕΚΠΑ με το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το Πανεπιστήμιο Πατρών και το Τμήμα Βιολογίας του ΕΚΠΑ, με επιστημονικό υπεύθυνο τον Καθηγητή ΕΜΠ, Χριστόφορο Προβατίδη, και θα είναι ανοιχτή για το κοινό τις ώρες λειτουργίας του Μουσείου από τις 9 το πρωί μέχρι τις 13.30 μετά το μεσημέρι και θα διαρκέσει μέχρι και τις αρχές του 2017.

Το Μουσείο Παλαιοντολογίας και Γεωλογίας ανήκει και στεγάζεται στο τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος. Διαθέτει πλούσιες συλλογές σπονδυλωτών και ασπόνδυλων ζώων, φυτικών απολιθωμάτων και άλλων παλαιοντολογικών ευρημάτων και γεωλογικών δειγμάτων, από τη χώρα μας και το εξωτερικό, οι οποίες διαρκώς εμπλουτίζονται. 


Διεξάγει επιστημονικές έρευνες καθώς και ανασκαφές σε όλη την επικράτεια. Είναι ανοικτό σε ημερήσια βάση στα σχολεία και το κοινό με οργανωμένες ξεναγήσεις.

Οι ελέφαντες της Τήλου

[επιμέλεια Π. Τζεφέρης]