-->

Τρίτη, 12 Οκτωβρίου 2010

Ο τομέας σιδηρονικελιούχου λατερίτη - νικελίου

[Δρ. Ιωάννη Ζαφειράτου][by Dr. Zafeiratos Ioannis]

Ο σιδηρονικελιούχος λατερίτης αποτελεί μετάλλευμα / πρώτη ύλη παραγωγής νικελίου και έχει ιδιαίτερη σημασία για τη χώρα μας. Το νικέλιο παράγεται από την επεξεργασία των λατεριτικών και θειούχων μεταλλευμάτων του με πυρομεταλλουργική μέθοδο, υδρομεταλλουργική μέθοδο ή συνδυασμό των ανωτέρω. Το 87% της παγκόσμιας παραγωγής νικελίου χρησιμοποιείται για την παραγωγή διαφόρων τύπων κραμάτων και το υπόλοιπο στις επιμεταλλώσεις (8%) και σε άλλες εφαρμογές (5%), κυρίως της χημικής βιομηχανίας. Μεταξύ των κραμάτων του νικελίου, τα σημαντικότερα είναι οι ανοξείδωτοι χάλυβες, που απορροφούν το 65% της παγκόσμιας παραγωγής νικελίου.

Η Ελλάδα κατέχει σημαντική θέση όχι μόνο στην Ευρώπη αλλά και παγκοσμίως, καθώς είναι η μοναδική χώρα στην Ε.Ε. παραγωγός σιδηρονικελίου από εγχώρια μεταλλεύματα. Η εξόρυξη του λατερίτη στη χώρα μας γίνεται κατά 98% με υπαίθριες και 2% με υπόγειες εκμεταλλεύσεις. Τα βέβαια γεωλογικά αποθέματα των σιδηρονικελιούχων μεταλλευμάτων της Ελλάδας ανέρχονται περίπου σε 160.000.000 t με μέση περιεκτικότητα 0,87% Ni.

Ο μοναδικός φορέας αξιοποίησης των σιδηρονικελιούχων μεταλλευμάτων της Ελλάδας και ο μοναδικός παραγωγός σιδηρονικελίου στην Ευρώπη, είναι η εταιρία «ΓΜΜΑΕ ΛΑΡΚΟ». Πρόκειται για μια μεγάλη Ελληνική μεταλλευτική και μεταλλουργική εταιρία με κύριους μετόχους την Εθνική Τράπεζα, το Ελληνικό Δημόσιο και τη ΔΕΗ, και μετοχικό κεφάλαιο 162,4 εκατ. €.


Η «ΛΑΡΚΟ» εκμεταλλεύεται μεταλλεία στους νομούς Εύβοιας, Καστοριάς, Φθιώτιδας και Βοιωτίας σε 63 Παραχωρήσεις Μεταλλείων (Π.Μ.) και σε 3 μισθωμένους Δημόσιους Μεταλλευτικούς Χώρους (Δ.Μ.Χ. – Λάρυμνα, Βρυσάκια και Λούτσι). Η ετήσια παραγωγή των μεταλλείων της «ΛΑΡΚΟ» κατά την τελευταία δεκαετία κυμαίνεται από 2,0 έως 2,5 εκατ. t τριμμένου και ομογενοποιημένου μεταλλεύματος και το ετήσιο πρόγραμμα παραγωγής της για την επόμενη πενταετία είναι της τάξης των 2,5 εκατ. t. Το σύνολο της παραγωγής αυτής διατίθεται για την τροφοδοσία του μεταλλουργικού εργοστασίου παραγωγής σιδηρονικελίου, στη Λάρυμνα Φθιώτιδας με μέση ποιότητα 1,01% Ni. Η μονάδα αυτή είναι μία εκ των 57 εγκαταστάσεων μεταλλουργίας νικελίου παγκοσμίως και μία εκ των 22 που επεξεργάζονται λατερίτες.

Η επεξεργασία του λατερίτη στη Λάρυμνα είναι πυρομεταλλουργική (προανα­γωγική φρύξη του λατερίτη σε περιστροφική κάμινο με καύσιμο λιγνίτη - αναγωγική τήξη του προϊόντος της περιστροφικής σε ηλεκτρική κάμινο - εξευγενισμός του σιδηρονικελίου σε μεταλλάκτη) με προϊόν το κοκκοποιημένο σιδηρονικέλιο (FeNi 18-24%Ni). Τα παραπροϊόντα της ως άνω μεταλλουργικής επεξεργασίας είναι, κυρίως, η κοκκοποιημένη σκουριά των ηλεκτροκαμίνων και, δευτερευόντως, η σκουριά των μεταλλακτών. Η πρώτη βρίσκει σήμερα περιορισμένη εφαρμογή στην παραγωγή υλικών αμμοβολής και η δεύτερη κυρίως στην παραγωγή σκυροδεμάτων μεγάλου ειδικού βάρους (μέχρι την επιβολή προδιαγραφών χρωμίου στο σκυρόδεμα από την ΕΕ).

Τα εκμεταλλεύσιμα με την πυρομεταλλουργική μέθοδο αποθέματα λατερίτη ανέρχονται σε 36 εκατ. t. Η δυναμικότητα τροφοδοσίας του εργοστασίου είναι 2.500.000 t λατερίτη ετησίως και η μεταλλουργική του απόδοση (ανάκτηση Ni) είναι 82% περίπου. Η δυναμικότητα παραγωγής νικελίου ανέρχεται σε 20.700 t Ni ετησίως, περιεχομένου στο σιδηρονικέλιο. Το σύνολο του προϊόντος εξάγεται σε χώρες παραγωγούς ανοξείδωτου χάλυβα.
Στα παραγωγικά κέντρα της εταιρίας απασχολούνται άμεσα και αποκλειστικά περίπου 1.550 εργαζόμενοι και ειδικότερα 950 άτομα ως προσωπικό ΛΑΡΚΟ και 600 άτομα ως προσωπικό των συμβεβλημένων με την εταιρία εργολάβων. Με βάση τα ισχύοντα στο μεταλλευτικό κλάδο διεθνώς, εκτιμάται ότι η έμμεση απασχόληση από τη δραστηριότητα της εταιρίας στις περιοχές όπου λειτουργούν οι εγκαταστάσεις της ανέρχεται σε 4.650 επιπλέον θέσεις εργασίας, πέραν των άμεσα απασχολούμενων.

Το διακύβευμα για τη Γ.Μ.Μ.Α.Ε. ΛΑΡΚΟ

Η συνολική οικονομική συμβολή από την επιχειρηματική δραστηριότητα της εταιρίας «Γ.Μ.Μ.Α.Ε. ΛΑΡΚΟ» σε τοπικό και σε εθνικό επίπεδο ανέρχεται σήμερα σε 135 εκατ. € ετησίως, από τα οποία 45 εκατ. € για αμοιβές προσωπικού, και 90 εκατ. € για την προμήθεια υλικών και υπηρεσιών. Οι δημοσιο­νομικές δαπάνες της εταιρίας για την απόδοση φόρου μισθωτών υπηρεσιών, την καταβολή μισθωμάτων και ασφαλιστικών τελών φθάνουν τα 7 εκατ. € ετησίως, χωρίς να περιλαμβάνεται ο φόρος επί των κερδών της εταιρίας. Οι εισφορές που καταβάλλει η εταιρία σε ασφαλιστικούς οργανισμούς ξεπερνούν τα 12 εκατ. € ετησίως.

Ο καθαρά εξαγωγικός χαρακτήρας της δραστηριότητας της εταιρίας αποφέρει τα τελευταία χρόνια καθαρή ετήσια συναλλαγματική εισροή που κυμαίνεται από 150 έως 830 εκατ. €, ανάλογα με το ύψος της παραγωγής της εταιρίας σε νικέλιο, την τιμή του νικελίου στη διεθνή αγορά και την ισοτιμία €:USD (μέση τιμή LME Μαΐου 2007: 52.142,62 USD / t Ni, 1€ = 1,3USD). Η εισροή αυτή αποτελεί το 1,6-12,2% των Ελληνικών εξαγωγών και το 0,12-3,1% του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος (οι πωλήσεις νικελίου, εξαγωγές και Α.Ε.Π. κυμαίνονται κάθε έτος).