Τρίτη, 20 Ιουνίου 2017

Cenozoic metallogeny of Greece and potential for precious, critical and rare metals exploration

[by Vasilios Melfos and Panagiotis Voudouris]

Στα δύο σχήματα
 (πάνω και δίπλα) βρίσκεται όλη η επιστημονική γνώση που έχουμε αποκτήσει για τη μεταλλογένεση κατά το Καινοζωικό στην Ελλάδα από τις μελέτες πλήθους Ελλήνων και ξένων γεωλόγων εδώ και πολλές δεκαετίες. Και έχουμε ακόμη πολλά να μάθουμε για το πώς σχηματίζονται τα κοιτάσματα χρυσού, χαλκού, και άλλων πρώτων υλών μεταξύ αυτών και των σπανίων μετάλλων που είναι απαραίτητα για τα προϊόντα υψηλής τεχνολογίας.

Αυτό αποτελεί μόνον την βάση για να μπορέσει να ξεκινήσει επιτέλους στην Ελλάδα μία σοβαρή συζήτηση για την αξιοποίηση των ορυκτών πρώτων υλών, ειδικά των κρίσιμων και σπανίων, με στόχο την εκμετάλλευσή τους όπως ορίζει η οδηγία της ΕΕ στο πνεύμα μίας πιθανής κρίσης μετάλλων στο μέλλον, με απόλυτο σεβασμό στο περιβάλλον και φυσικά για τη συνολική αντιμετώπιση του φαινομένου των conflict minerals. Όλοι θέλουμε κινητά τηλέφωνα, αλλά το που θα βρεθούν τα μέταλλα για την κατασκευή τους... ποιος νοιάζεται; Αρκεί να μην είναι στην δική μας "αυλή".

Η εργασία μας κρύβει μία γοητεία που απορρέει από τις έρευνές μας πάνω από 25 χρόνια, χωριστά στην αρχή, και τα τελευταία 13 χρόνια μαζί, σε μία αρμονική  συνεργασία. Αυτή η δημοσίευση είναι ένα σκαλοπάτι για να προχωρήσουμε παρακάτω, για να μάθουμε περισσότερα.

Eιδικότερα στην γεωλογία προσπαθείς να αντιληφθείς τον χρόνο, τον χώρο, τις διαδικασίες, την πολυπλοκότητα των συστημάτων της Γης, την πολυσυνθετικότητα, για να κατανοήσεις τα φαινόμενα στην αρχή και πολύ μετά να προσπαθήσεις να τα εξηγήσεις.  Αλλά όσο περισσότερα γνωρίζεις, τόσο ανακαλύπτεις ότι δεν ξέρεις σχεδόν τίποτα. Και ο δρόμος συνεχίζεται χωρίς τέλος. Αρκεί να μην απογοητεύεσαι, να μην είσαι χαμηλών προσδοκιών, να ανεβάζεις τον «πήχη», να κοπιάζεις, και να εμπνέεσαι από τους καλούς και όχι από τους μέτριους.

The Cenozoic metallogeny in Greece includes numerous major and minor hydrothermal mineral deposits, associated with the closure of the Western Tethyan Ocean and the collision with the Eurasian continental plate in the Aegean Sea, which started in the Cretaceous and is still ongoing. Mineral deposits formed in four main periods: Oligocene (33–25 Ma), early Miocene (22–19 Ma), middle to late Miocene (14–7 Ma), and Pliocene-Pleistocene (3–1.5 Ma). These metallogenic periods occurred in response to slab-rollback and migration of post-collisional calc-alkaline to shoshonitic magmatism in a back-arc extensional regime from the Rhodopes through the Cyclades, and to arc-related magmatism along the active south Aegean volcanic arc. Invasion of asthenospheric melts into the lower crust occurred due to slab retreat, and were responsible for partial melting of metasomatized lithosphere and lower crustal cumulates. These geodynamic events took place during the collapse of the Hellenic orogen along large detachment faults, which exhumed extensive metamorphic core complexes in mainly two regions, the Rhodopes and the Cyclades. The detachment faults and supra-detachment basins controlled magma emplacement, fluid circulation, and mineralization.

 Simplified geological map of the Serbomacedonian metallogenic province in Greece, displaying the major ore deposits and prospects. 
The most significant mineralization styles comprise porphyry, epithermal, carbonate-replacement, reduced intrusion-related gold, intrusion-related Mo-W and polymetallic veins. Porphyry and epithermal deposits are commonly associated with extensive hydrothermal alteration halos, whereas in other cases alteration is of restricted development and mainly structurally controlled. Porphyry deposits include Cu-Au-, Cu-Mo-Au-Re, Mo-Re, and Mo-W variants. Epithermal deposits include mostly high- and intermediate-sulfidation (HS and IS) types hosted in volcanic rocks, although sedimentary and metamorphic rock hosted mineralized veins, breccias, and disseminations are also present. The main metal associations are Cu-Au-Ag-Te and Pb-Zn-Au-Ag-Te in HS and IS epithermal deposits, respectively. Major carbonate-replacement deposits in the Kassandra and Lavrion mining districts are rich in Au and Ag, and together with reduced intrusion-related gold systems played a critical role in ancient economies. Finally hundreds of polymetallic veins hosted by metamorphic rocks in the Rhodopes and Cyclades significantly add to the metal endowment of Greece.

Full access here: http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0169136816304206