-->

Τρίτη, 27 Φεβρουαρίου 2018

Η αξιοποίηση της σμύριδας Νάξου

Η μελέτη εστιάζει στην αξιοποίησης της σμύριδας Νάξου από Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση (ΚοινΣΕπ) με σκοπό την μεγιστοποίηση του κοινωνικού οφέλους 
Αντικείμενο της παρούσας μελέτης (παραδοτέο της Σύμβασης 2759/2017 μεταξύ ΙΓΜΕ και ECHMES Ltd ) αποτελεί αφενός μεν η διερεύνηση της αγοράς της σμύριδας σε συνδυασμό με την διερεύνηση της αγοράς των ανταγωνιστικών της υλικών, αφετέρου δε ο επαναπροσδιορισμός νέων πεδίων χρήσεων της Ναξιακής σμύριδας.

Η μελέτη εστιάζει στην αξιοποίησης της σμύριδας Νάξου από Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση (ΚοινΣΕπ) με σκοπό την επιδίωξη του συλλογικού οφέλους και την εξυπηρέτηση γενικότερων κοινωνικών συμφερόντων υπό την διπλή θεώρηση:

• Εξορυκτική/εμπορική εκμετάλλευση των κοιτασμάτων σμύριδας της περιοχής Αμόμαξης Νάξου ιδιοκτησίας Ελληνικού Δημοσίου.

• Γεωπολιτιστική ανάδειξη / αξιοποίηση / εκμετάλλευση των εγκαταστάσεων και των παλαιών ορυχείων σμύριδας, καθώς και δημιουργία σχετικού Μουσείου, ως τουριστικό, εναλλακτικό ή συνδυασμένο τουριστικό πόλο έλξης.

Ο συνδυασμός όλων των πληροφοριών και ευρημάτων οδηγεί στο συμπέρασμα ότι παρόλο που η Ναξιακή σμύριδα δεν έχει παρουσία στην αγορά τα τελευταία χρόνια, παραμένει ένα μετάλλευμα με υψηλό δυναμικό αξιοποίησης, το οποίο υπό τις κατάλληλες συνθήκες και προϋποθέσεις θα μπορούσε να συμβάλει στην ανάπτυξη της οικονομίας της Νάξου με συμβολή και στη Εθνική οικονομία.

Οι δυσκολίες του εγχειρήματος είναι πολλές λόγω της μακροχρόνιας απουσίας της ελληνικής σμύριδας, αλλά με τον κατάλληλο σχεδιασμό και οργάνωση της ΚοινΣΕπ στους τομείς: του σχεδιασμού και καθορισμού των ποσοτήτων-ποιοτήτων της σμύριδας, του σχεδίου προώθησης και διάθεσής της (Marketing) αλλά και της εξόρυξης-εκμετάλλευσης και επεξεργασίας της, θα μπορούσε σταδιακά να αποκτήσει μερίδιο στην παγκόσμια αγορά.

Έτσι, και σύμφωνα με την βιβλιογραφική ανασκόπηση (Κεφάλαιο 2  της μελέτης) αλλά και τα συμπεράσματα που προέκυψαν από την έρευνα αγοράς και παρουσιάζονται στο κεφάλαιο 6, προκύπτει ότι η σμύριδα δύναται να χρησιμοποιηθεί σε:
  • εργασίες λείανσης ως αποξεστικό υλικό (abrasive material) σε κατάλληλη κοκοκομετρία (24-80 κόκκωση λειαντικού τροχού) και υψηλή συγκέντρωση σε Al2O3 για την λείανση επιφανειών διάφορων τύπου χάλυβα.
  • αντιολησθηρές πλάκες πεζοδρομίου, κυβόλιθοι και οδοστρώματα ως αδρανές υλικό εξαιτίας των πολύ καλών μηχανικών ιδιοτήτων, όπως αντοχή σε θλίψη, κάμψη και τριβή. βαρέως τύπου σκυροδέματα ως αδρανές υλικό για ειδικές χρήσεις λόγω της σχετικά μεγάλης πυκνότητας της, που κυμαίνεται από 3,5 έως 4,2 gr/cm3.
  •  πυράντοχα τσιμέντα ως δραστικό συστατικό. Η σμύριδα Νάξου χρησιμοποιήθηκε το 2012 για την παρασκευή πυράντοχου τσιμέντου στη Γαλλία και προτιμήθηκε έναντι του βωξίτη που συνήθως χρησιμοποιείται. Πιθανότερη αιτιολογία για την επιλογή αυτή να αποτελεί το τότε κόστος αγορά ανάμεσα στον βωξίτη και τη σμύριδα.
  • εργασίες αμμοβολής κλειστού τύπου ή υπό κενό ως αποξεστικό υλικό.
  • ως σκληρυντικό υλικό σε βιομηχανικά δάπεδα.

Η σμύριδα Νάξου είναι τουλάχιστον εφάμιλλη της τουρκικής, η οποία κατέχει το 70% με 80% της παγκόσμιας αγοράς.Τα στοιχεία της έρευνας αγοράς είναι ενθαρρυντικά καθώς το 75% των εταιρειών που συμμετείχαν στην Έρευνα Αγοράς είναι διατεθειμένο να αντικαταστήσει κάποιο από τα υλικά που χρησιμοποιεί με σμύριδα, υπό τις κατάλληλες προϋποθέσεις.

Επιπλέον, σε αρκετές χρήσεις, όπως η παρασκευή ειδικών τύπων σκυροδέματος (βαρύ σκυρόδεμα) ή τα βιομηχανικά δάπεδα, η κοκκομετρία διαδραματίζει μεταξύ άλλων (μηχανικές ιδιότητες) πρωτεύοντα ρόλο. Συνεπώς με σχετικά χαμηλό κόστος μπορεί να δημιουργηθεί ένα προϊόν υψηλής προστιθέμενης αξίας. Αυτό είναι κάτι το οποίο επιβεβαιώνεται και από το σχετικά μεγάλο εύρος τιμών σμύριδας (180-900 €/τόνο) το οποίο διαπιστώθηκε από την έρευνα αγοράς.

Εμπορικές χρήσεις της σμύριδας που χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης αποτελούν η χρήση της ως αδρανές υλικό σε έρμα σιδηροδρομικών γραμμών και σε αμμοβολές ανοικτού τύπου (βλ. Κεφάλαιο 2). Σε κάθε περίπτωση κάθε βιομηχανική και εμπορική χρήση που αναφέρθηκε θα πρέπει να διερευνηθεί περαιτέρω προκειμένου να καθοριστούν τα ποιοτικά χαρακτηριστικά που απαιτούνται. Ειδικότερα, μόνο οι δοκιμές πραγματικής κλίμακας, σε τελικά προϊόντα, μπορούν να δώσουν αποτελέσματα ικανά να διαφοροποιήσουν την απόφαση του χρήστη. Για το σκοπό αυτό, θεωρείται αναγκαία και προτείνεται η πειραματική διερεύνηση των εμπορικών χρήσεων της σμύριδας, η συγκριτική αξιολόγησή με ανταγωνιστικά υλικά.

Επισημαίνεται,  ότι όπως περιγράφτηκε στην εναρκτήρια συνάντηση του Έργου ΕΣΠΑ του ΙΓΜΕ με τη συντομογραφία 'ΟΠΥΓΕΚ' «Μελέτες και έρευνες στήριξης του ενεργειακού τομέα της βιομηχανίας και της επιχειρηματικότητας (2017-2023)",το ανωτέρω πρόγραμμα για την Νάξο θα συνεχιστεί με τον ετήσιο χαρακτηρισμό των ποιοτήτων της παραγόμενης Σμύριδας μέχρι το 2023.
[Επιμέλεια: Π. Τζεφέρης]