-->

Τρίτη, 11 Οκτωβρίου 2016

ΙΓΜΕ: Αξιοποίηση των Απορριμμάτων από την Εξόρυξη Μαρμάρου στα Όρη Λεκάνης και το Αν. Φαλακρό

Εξορυκτικά Απόβλητα λατομείων μαρμάρων στην Ελλάδα
Κ. Αδάμ, EΠΠEΡ, 2009, Εναρμόνιση MWD στο εθνικό δίκαιο
Εξαιρετικά χρήσιμη Μελέτη Σκοπιμότητας για την αξιοποίηση των εξορυκτικών αποβλήτων από την εκμετάλλευση των ασβεστιτικών μαρμάρων στην περιοχή των Ορέων Λεκάνης, εκπόνησε το ΙΓΜΕ στο πλαίσιο Υποέργου του έργου «ΜΕΟΠΥ» .

Βάση για την εκπόνηση της Μελέτης αποτέλεσαν οι έρευνες του ΙΓΜΕ για τη διερεύνηση της καταλληλότητας των εν λόγω υλικών για την παραγωγή πληρωτικών και αδρανών, με κύριες δράσεις:
  •  Τη γεωλογική αποτύπωση των σωρών των απορριμμάτων και τον υπολογισμό του όγκου/βάρους αυτών, από τον οποίο διαπιστώθηκε ότι περίπου 20 εκατ. τόνοι υλικών έχουν αποτεθεί στην περιοχή μελέτης.
  •  Δοκιμές/μελέτες επί των φυσικο-μηχανικών, χημικών και ορυκτολογικών χαρακτηριστικών των υλικών της περιοχής, περιλαμβανομένων και δοκιμών καταλληλότητας για χρήση ως αδρανή, καθώς και χαρακτηρισμό τους, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2033/33/ΕΚ, οπότε και διαπιστώθηκε ότι πρόκειται για ‘ΑΔΡΑΝΗ ΑΠΟΒΛΗΤΑ’.
  • Εκπόνηση μεγάλου αριθμού επιμέρους (ενδιάμεσων) μελετών.
Όπως τεκμηριώθηκε, από όλες τις εξετασθείσες περιοχές είναι δυνατή η λήψη καθαρών ασβεστιτικών πετρωμάτων με μέση σύσταση, μετά από ανάμειξη: CaCO3 = 98,6%, MgO = 0,4%, SiO2 =0,19%, χωρίς μεγάλες διαφορές μεταξύ των υπο-περιοχών. Τα υλικά από τις περιοχές του Κεχρόκαμπου, των Κομνηνών, του Δύσβατου και του Στενωπού – Αγ. Κοσμά έχουν υψηλή λευκότητα (Tristimulus Υ 92% - 95%), έως πολύ υψηλή (Y>95%), ενώ στη Λιμνιά αναμένεται μέση λευκότητα (Y ~91%) με μεγάλη διασπορά τιμών και στην περιοχή του Αν. Φαλακρού χαμηλήλευκότητα (<90%), με μεγάλη επίσης διασπορά τιμών. Η αποξεστικότητα EINLEHNER κυμαίνεται για όλες τις περιοχές ~ 17,5mg ή δείκτη φθοράς κατά Breuning VWB120 = 57,4g/m2. 
Σε κάθε περίπτωση, με δέουσα ανάμειξη υλικών προκύπτει ποιότητα κατάλληλη για την παραγωγή λευκών ανθρακικών πληρωτικών με υψηλή προστιθέμενη αξία, αλλά, σε περίπτωση αξιοποίησης, είναι απαραίτητη η διαλογή in situ σε ποιότητες από έμπειρους τεχνικούς.

Η καταλληλότητα των υλικών για την παραγωγή αδρανών εξετάστηκε με τις δοκιμές: α) Αντοχή Μητρικού Πετρώματος, β) Los Angeles, γ) Προσδιορισμό της πυκνότητας του φίλερ και απορρόφησης νερού, και δ) Δοκιμή Υγείας. Κύριος περιοριστικός παράγων για τη χρήση των υλικών είναι η τιμή Los Angeles. Έτσι, τα πετρώματα από τις περιοχές των Κομνηνών, του Δύσβατου και του Στενωπού – Αγ. Κοσμά, μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην Οδοποιία, μόνο ως υλικά υποβάσεων σε υπεραστικούς, αστικούς δρόμους με μια λωρίδα κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση. Τα υπόλοιπα είναι γενικά κατάλληλα για αδρανή σκυροδέματος, για στρώσεις οδοποιίας και για ορισμένου τύπου ασφαλτικές στρώσεις.

Η  Μελέτη εξετάζει επίσης το σενάριο της ανάπτυξης οικονομικής δραστηριότητας για την αξιοποίηση των συγκεκριμένων εξορυκτικών αποβλήτων με τυχόν δημιουργία ίδιου Φορέα Αξιοποίησης των αποτελεσμάτων. Προτείνεται η δημιουργία τριών λατομικών κέντρων πλησίον στους λατομικούς χώρους και δημιουργία παραγωγικής μονάδας στη ΒΙ.ΠΕ. Καβάλας, με σύγχρονα συστήματα λειοτρίβησης και ταξινόμησης. Η μονάδα θα έχει ύψος επένδυσης περί τα 22 εκατ. ευρώ και θα μπορεί να επεξεργάζεται 350.000tpa απορριμμάτων εξόρυξης μαρμάρου της ΠΑΜΘ, με προϊόντα 175.000tpa πληρωτικά υλικά (fillers), 94.500tpa μαρμαροψηφίδα και μαρμαρόσκονη και 80.500tpa 3Α. Τα ανθρακικά πληρωτικά είναι προϊόντα με υψηλή προστιθέμενη αξία (τιμές ως 320€/t) και αντιστοιχούν σε δραστηριότητα με εξαγωγικό χαρακτήρα, σε ποσοστό >80%. Με βάση τη μελέτη βιωσιμότητας που εκπονήθηκε, διαφάνηκε ότι πρόκειται για μια ιδιαίτερα ελκυστική επένδυση, δεδομένου ότι προέκυψαν Καθαρά Παρούσα Αξία (NPV - ΚΠΑ) >0 και Εσωτερικός Βαθμός Απόδοσης (IRR - ΕΒΑ) 37,5%.  Προβλέπεται να απασχοληθούν συνολικά τριάντα έξι (36) άτομα, γεγονός που αυξάνει την αποδοτικότητα της επένδυσης σε επίπεδο εθνικής οικονομίας. 

Με τη Μελέτη Σκοπιμότητας κλείνει ο κύκλος της έρευνας του ΙΓΜΕ σχετικά με το εάν τα εξορυκτικά απόβλητα από την εκμετάλλευση του μαρμάρου μπορούν να αξιοποιηθούν, με αδιαμφισβήτητα καταφατική απάντηση. 


Η προτεινόμενη δραστηριότητα συνάδει απόλυτα με τις σύγχρονες περιβαλλοντικές πολιτικές για τη βιώσιμη διαχείριση των ορυκτών φυσικών πόρων, ενώ τεκμηριώθηκε με πληθώρα στοιχείων ότι μπορεί να καταστεί ιδιαίτερα επωφελής και οικονομικά ενδιαφέρουσα, τόσο κύρια για την τοπική κοινωνία και τον κλάδο των λατόμων μαρμάρου της περιοχής, όσο και για την Εθνική Οικονομία. 

Και ένα τελευταίο σχόλιο. Η αξιοποίηση των παραπροϊόντων μαρμάρου μπορεί να είναι μια παλιά υπόθεση, εντούτοις τόσο η αναγκαιότητα από περιβαλλοντική άποψη όσο και η δυνατότητα νέων εναλλακτικών χρήσεων, την επαναφέρουν στο προσκήνιο κάθε φορά που τίθεται το ζήτημα των μαρμάρων στην τόπο μας. Με τέτοιες μελέτες, που θα μπορούσαν ενδεχομένως αν χρειαστεί να επαναληφθούν και σε άλλες περιοχές της Χώρας,  το ΙΓΜΕ αποδεικνύει εν τοις πράγμασι ότι "είναι εδώ" και μπορεί να ικανοποιεί το ρόλο του συμβάλλοντας ταυτόχρονα στη βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας. [Π. Τζεφέρης]