-->

Παρασκευή, 22 Ιουλίου 2016

Ο τομέας μαρμάρων και φυσικών λίθων της Πορτογαλίας


Η Πορτογαλία συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους παραγωγούς διακοσμητικών πετρωμάτων παγκοσμίως, λόγω της μεγάλης ποικιλίας της σε φυσικά πετρώματα, κατέχοντας την 9η θέση (στοιχεία 2012) με παραγωγή 2,75 εκ.τόνων και ποσοστό 2,2% επί της παγκόσμιας παραγωγής. Ο κλάδος των διακοσμητικών πετρωμάτων αφορά, κυρίως, μάρμαρο και γρανίτη, όπου διακρίνονται τρεις κατηγορίες προϊόντων: ακατέργαστοι όγκοι, πλάκες μαρμάρου και επεξεργασμένα προϊόντα για οικοδομικές εργασίες.

Γενικότερα, ο κύκλος εργασιών  της πορτογαλικής εξορυκτικής βιομηχανίας συνολικά ανήλθε το 2012 σε 1,037 δις €, εκ των οποίων ποσοστό 45% αφορά ορυκτά μέταλλα και ακολουθούν ορυκτά για τον κατασκευαστικό κλάδο σε ποσοστό 31%, αξίας 327 εκ.€, κατηγορία στην οποία εμπίπτουν και τα διακοσμητικά πετρώματα.

Από τα παλαιότερα λατομεία μαρμάρων της Solubema of Vila
Vicosa,Πορτογαλία, το οποίο λειτουργεί από το 1928!
Η βιομηχανία εξόρυξης και μεταποίησης διακοσμητικών πετρωμάτων συγκαταλέγεται στις παλαιότερες πορτογαλικές οικονομικές δραστηριότητες. Η παραγωγή του κλάδου (εξόρυξη και μεταποίηση) ανήλθε το 2012 σε 623,4 εκ.€, εκ των οποίων τα 140,2 εκ.€ αφορούν προϊόν εξόρυξης διακοσμητικών πετρωμάτων στα λατομεία και τα 483,2 εκ.€ προϊόν της μεταποιητικής βιομηχανίας.

Το βασικό προϊόν της βιομηχανίας εξόρυξης και μεταποίησης διακοσμητικών πετρωμάτων είναι μάρμαρο & ασβεστόλιθοι (55%), ακολουθούν ο γρανίτης (26,8%), πέτρα για πλακόστρωση και καλντερίμια (12,8%) και σχιστόλιθος (5,4%). Λατομεία ασβεστόλιθου και σχιστόλιθου είναι διασπαρμένα σε όλη την ηπειρωτική Πορτογαλία, αλλά τα περισσότερα βρίσκονται στο Alentejo και την κεντρική Πορτογαλία, στις περιοχές Leiria, Évora Santarém, τα οποία συγκεντρώνουν πάνω από το 50% της εθνικής παραγωγής εξόρυξης διακοσμητικών πετρωμάτων.

Ρωμαϊκός Ναός στην Évora (Πορτογαλία). Οι στήλες από γρανίτη
έχουν βάσεις και κιονόκρανα από λευκό μάρμαρο Estremoz.
Το προϊόν της μεταποιητικής βιομηχανίας διακοσμητικών πετρωμάτων ανήλθε το 2012 σε 483,2 εκ.€, στο χαμηλότερο επίπεδο σε σχέση με την προηγούμενη πενταετία (-6,9%). Πρόκειται κυρίως για παραγωγή προϊόντων μαρμάρου σε ποσοστό 63% (329,6εκ.€), ενώ ακολουθούν με ποσοστό 36,8% (192,2εκ.€). Σχεδόν αμελητέα είναι η παραγωγή προϊόντων σχιστόλιθου που δεν ξεπερνά το 1εκ.€.

Τα τελευταία χρόνια σημειώθηκε κάμψη στην παραγωγή του κλάδου, τόσο στην εξόρυξη, όσο και στην μεταποίηση, κυρίως λόγω της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, της ύφεσης στην πορτογαλική αλλά και την ευρωπαϊκή οικονομία, ειδικά στον τομέα των κατασκευών. Η συνεισφορά του κλάδου διακοσμητικών πετρωμάτων στην Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία του κλάδου των κατασκευών ανήλθε το 2011 σε 303,8εκ.€, εκ των οποίων το 41,8% αφορά την εξόρυξη και το 58,2% την μεταποίηση. Η εξόρυξη διακοσμητικών πετρωμάτων συνεισφέρει 23,7% στην Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία του κλάδου εξόρυξης στην Πορτογαλία. Αντίθετα, πολύ μικρότερη (1%) είναι η συνεισφορά του κλάδου της μεταποίησης των διακοσμητικών πετρωμάτων στην συνολική μεταποιητική βιομηχανία της πορτογαλικής οικονομίας.

Σύμφωνα με στοιχεία του 2012, απασχολούνται συνολικά 2.598 άτομα στον κλάδο της εξόρυξης και 6.888 άτομα στον κλάδο της μεταποίησης, με τάση συρρικνούμενη. Επίσης, μειώνεται σταθερά ο αριθμός των λατομείων διακοσμητικής πέτρας από 476 το 2008 σε 338 το 2012, λόγω της οικονομικής κρίσης αλλά και της αναγκαστικής τάσης αναδιάρθρωσης του εξορυκτικού κλάδου. Εξ αυτών, ποσοστό 37% είναι λατομεία μαρμάρου, 31% λατομεία πέτρας για πλακόστρωση και καλντερίμι, και 29% λατομεία γρανίτη. Η ίδια εικόνα παρουσιάζεται και στον τομέα της μεταποίησης, όπου πάντως εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται κυρίως μικρομεσαίες επιχειρήσεις, σε αριθμό 1.858 το 2012 (έναντι 2.285 το 2008).

Περισσότερα στην (συνημμένη) εξαιρετική εργασία που διεκπεραιώθηκε από το αρμόδιο γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών υποθέσεων της Ελληνικής Πρεσβείας στη Λισσαβώνα, και  η οποία αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση και για άλλες αντίστοιχες περιπτώσεις γραφείων!
[Επιμέλεια: Δρ. Π. Τζεφέρη]