-->

Παρασκευή, 28 Αυγούστου 2015

Η εξορυκτική/μεταλλουργική δραστηριότητα στην Ελλάδα. Στατιστικά δεδομένα για τη διετία 2013-2014 (ΙΙ)

[του Πέτρου Τζεφέρη] [by Tzeferis Petros]

Εντός του 2014, ολοκληρώθηκε ο διαγωνισμός και η εκμίσθωση των τριών οικοπέδων υδρογονανθράκων (Ιωάννινα, Κατάκολο, Πατραϊκός) ενώ έγινε παραχώρηση του λιγνιτωρυχείου Βεύης με απευθείας ανάθεση μετά από πολύχρονη διαδικασία, εντούτοις για την ολοκλήρωση της παραχώρησης η σύμβαση θα πρέπει να κυρωθεί με νόμο από την Ελληνική Βουλή. Επίσης προκηρύχθηκαν οι διαγωνισμοί οικοπέδων υδρογονανθράκων για τρεις χερσαίες περιοχές ΒΔ Πελοποννήσου, Αιτωλοακαρνανίας και Άρτας-Πρέβεζας καθώς και για τα 20 υπεράκτια οικόπεδα στο Ιόνιο Πέλαγος και νοτίως της Κρήτης, διαγωνισμοί των οποίων αμφότερες οι προθεσμίες λήγουν εντός του 2015. Τέλος, αξιολογήθηκαν ως ώριμοι μεταλλευτικοί χώροι για νέους διαγωνισμούς (εκμίσθωση του δικαιώματος έρευνας και εκμετάλλευσής τους μέσω διαγωνιστικής διαδικασίας) 20 Δημόσιοι Μεταλλευτικοί Χώροι (ΔΜΧ) και 9 Δημόσιες Εκτάσεις Βιομηχανικών Ορυκτών (ΔΕΒΟ).

Στον τομέα ασφάλειας και υγείας, η διετία 2013-2014 χαρακτηρίζεται ως μέτρια σε σύγκριση με προηγούμενες επιδόσεις, κυρίως λόγω της επανάκαμψης των θανατηφόρων ατυχημάτων (5 για το 2013 και 6 για το 2014) και μάλιστα τα περισσότερα από αυτά στο μη εργολαβικό προσωπικό δηλ. το πάγιο προσωπικό των εξορυκτικών επιχειρήσεων. Εντός του 2014, η ΕΕ παρουσίασε νέο στρατηγικό πλαίσιο για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία 2014-2020, στο οποίο προσδιορίζονται οι βασικές προκλήσεις και οι στρατηγικοί στόχοι αλλά και οι κύριες δράσεις και τα μέσα για την υλοποίησή τους (EU-OSHA).

Π. Τζεφέρη Η Εξορυκτική Μεταλλουργική Δραστηριότητα Στην Ελλάδα.Στατιστικά Δεδομένα 2013-2014 by tzeferisp
Σε επίπεδο θεσμών και πρωτοβουλιών εντός ΕΕ, η Χώρα μας συμμετείχε στις Ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για τις Ορυκτές Πρώτες Υλες (ΟΠΥ) και συγκεκριμένα α) την προσπάθεια επαναπροσδιορισμού της λίστας των κρίσιμων υλικών για την EU βιομηχανία (Raw Materials Initiative), β) την πρωτοβουλία European Innovation Partnership (EIP) και το πρόγραμμα Horizon 2020 όπου εντάσσονται οι δράσεις της EIP και γ) την αναθεώρηση των Βest Available Techniques (BATs) για τα εξορυκτικά απόβλητα, αλλά και τις εκδηλώσεις στο πλαίσιο της Ελληνικής Προεδρίας της ΕΕ που έγιναν στην Αθήνα (Raw Materials High Level ConferenceRaw materials University Day για την ανάδειξη της σημασίας των ΟΠΥ) και στην διαμόρφωση του «The Athens Manifesto», όπου περιγράφονται οι θέσεις της Ευρωπαϊκής Εξορυκτικής Βιομηχανίας, τις προοπτικές και τη συμμετοχή της στην Ανάπτυξη της ΕΕ.

Στο τέλος του 2014, η S&B Βιομηχανικά Ορυκτά, μια από τις ιστορικότερες παραγωγικές εταιρείες της χώρας με εξειδίκευση στον εξορυκτικό τομέα των βιομηχανικών ορυκτών αλλά και του βωξίτη, απορροφήθηκε από ξένο επιχειρηματικό όμιλο, τον Γαλλικό όμιλο Imerys. Ηδη από το 2013, η ΕΛΜΙΝ ΑΕ, η εξορυκτική εταιρεία βωξίτη, τρίτη μεγαλύτερη στην Ελλάδα, ανήκει σε ποσοστό 54% στο γαλλικό βιομηχανικό συγκρότημα KERNEOS S.A. Μάλιστα, εντός του 2015, εξαγοράστηκε από  την KERNEOS S.A. και η ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΙ ΒΩΞΙΤΕΣ Α.Ε, που αποτελούσε μέχρι τότε το βωξιτικό «τμήμα» της S&B Α.Ε. Οι παραπάνω στρατηγικές συνεργασίες των ελληνικών μεταλλευτικών επιχειρήσεων με διεθνείς παίκτες όπως οι IMERYS, ELDORADO, KERNEOS κλπ ενισχύουν την ανταγωνιστικότητά τους, είτε μέσω του σημαντικά χαμηλότερου κόστους χρηματοδότησης είτε αξιοποιώντας και μοχλεύοντας τις διεθνείς δομές τους.

Ωστόσο είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι η «a priorι» χωροθέτηση (και η μη δυνατότητα μετακίνησης) των κοιτασμάτων υπαγορεύει ότι η αλυσίδα εξόρυξης και πρωτογενούς επεξεργασίας παραμένει στην Ελλάδα, με αποτέλεσμα το μεγαλύτερο μέρος από την παραγόμενη αξία της δραστηριότητας να πιστώνεται στην χώρα μας με τη μορφή της απασχόλησης των εργαζομένων, της αγοράς υπηρεσιών από την εγχώρια αγορά, της καταβολής φόρων και τελών καθώς επίσης και των οιονδήποτε συνεισφορών στο πλαίσιο υλοποίησης προγραμμάτων κοινωνικής εταιρικής ευθύνης. Ο έλεγχος και η ποσοτικοποίηση όλων των ανωτέρω εναπόκειται σε κάθε περίπτωση στην ελληνική πολιτεία.

Επίσης, στο τέλος του 2014 ολοκληρώθηκε και ετέθη σε εφαρμογή ο νέος Οργανισμός ΥΠΕΚΑ (ΠΔ 100/2014, ΦΕΚ 167 Α΄/ 28.08.2014), ο οποίος επέφερε αλλαγές στις δομές των υπηρεσιών που αδειοδοτούν κι ελέγχουν τους εξορυκτικούς χώρους. Οι Επιθεωρήσεις Μεταλλείων, των οποίων οι ζωτικές αρμοδιότητες για την ασφάλεια και την υγεία ασκούνται σε όλο τον κόσμο από αυτόνομες και ισχυρές διοικητικές μονάδες (ΔΣΕ 176 και ΔΣΕ 81), με τον νέο Οργανισμό υποβιβάζονται σε τμήματα (ανήκοντα στο Σώμα Επιθεώρησης Περιβάλλοντος, Δόμησης, Ενέργειας και Μεταλλείων) και επιπλέον αποκόπτονται διοικητικά από την αρμόδια Γεν. Διεύθυνση Ορυκτού Πλούτου (ΓΔΟΠΥ) και τον εποπτεύοντα του ορυκτού πλούτου γεν. γραμματέα.

Η εξορυκτική/μεταλλουργική δραστηριότητα στην Ελλάδα. Στατιστικά δεδομένα για τη διετία 2013-2014 (Ι)