-->

Τετάρτη, 8 Ιουλίου 2015

Δυνατότητες αξιοποίησης των υποπροϊόντων του ελληνικού μαρμάρου

Greek marble by-products – Limitations and Opportunities: 
A. Papathanasoglou,  Th. Valsamidis, and M. Koumoutsakou
Στο πρόσφατο διεθνές συνέδριο  "Industrial waste and Wastewater Treatment and Valoration  (IWWATV)" το οποίο πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα, έγιναν ενδιαφέρουσες παρουσιάσεις.

International Conference Industrial Waste & Wastewater Treatment & Valorisation

Η συγκεκριμένη αφορά τις τεχνολογικές δυνατότητες αξιοποίησης των υποπροϊόντων μαρμάρου (πχ. για παραγωγή αδρανών, πληρωτικών υλικών κλπ), οι οποίες είναι μεγάλες εντούτοις δεν έχουν τύχει ανάλογης προόδου.

Για τα λατομεία μαρμάρων, οι ποσότητες των υποπροϊόντων  που  παράγονται είναι σημαντικές εξαρτώμενες κυρίως από το βαθμό απολιψιμότητας του κοιτάσματος κατά την εξόρυξη όσο και από τις απώλειες κατά την επεξεργασία. Αυτό κυμαίνεται σε 5-15% βαθμό απόληψης για την εξόρυξη (άρα 90% περίπου υποπροϊόντα) και 5-20% κατά την κατεργασία (κοπή, λείανση, επεξεργασία λατύπης κλπ). Συγκριτικά,  για τα λατομεία αδρανών τα "απόβλητα" είναι στο 1-2% της παραγωγής.


Οι τεχνολογικές δυνατότητες αξιοποίησης των υποπροϊόντων μαρμάρου είναι μεγάλες αλλά, τόσο λόγω οικονομικών συγκυριών όσο και λόγω των χρόνιων προβλημάτων του κλάδου, δεν έχει πραγματοποιηθεί επαρκής έρευνα και επιχειρηματική ανάληψη πρωτοβουλιών, ενώ ακόμα περισσότερο δεν καταγράφονται αποφασιστικές κρατικές προσπάθειες για την ανάπτυξη του τομέα.

Είναι σαφές ότι απαιτείται ενιαία πολιτική, η οποία, όμως, θα διαφοροποιεί τα εργαλεία της ανάλογα με τα χαρακτηριστικά και τη δυναμική κάθε περιοχής.

Χάρτης απεικόνισης απορριμμάτων εξόρυξης
 λατομείων  μαρμάρου Νήσου Θάσου
 Παρακάτω διατυπώνονται μερικές προτάσεις οι οποίες θα μπορούσαν, εξεταζόμενες είτε σωρευτικά είτε διαζευκτικά, να συνδράμουν προς ένα θετικό αποτέλεσμα:
  •  Τροποποίηση του νομοθετικού πλαισίου λατομικής – μεταλλευτικής δραστηριότητας με την υιοθέτηση ολοκληρωμένων προσεγγίσεων που θα ανταποκρίνονται στις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης.
  •  Θέσπιση υποχρεωτικής ετήσιας ενημέρωσης από τις επιχειρήσεις σχετικά με το είδος των εξορυκτικών αποβλήτων, καθώς και τον τρόπο διάθεσής τους.
  • Χωροθέτηση «μαρμαροφόρων» ζωνών με στόχο τη συγκέντρωση των εκμεταλλεύσεων, τη δημιουργία εκμεταλλεύσεων επεξεργασίας εντός των χώρων αυτών και την ευκολότερη σύνδεσή τους με τα λοιπά επιχειρηματικά δίκτυα.
  • Επέκταση των ορίων λατόμευσης, ώστε να επιλυθούν μερικώς τα ζητήματα προσωρινής απόθεσης των αποβλήτων.
  • Επίσπευση των διαδικασιών αδειοδότησης και ενίσχυση των κρατικών ελέγχων κατόπιν στελέχωσης των υπηρεσιών με το απαιτούμενο προσωπικό.
  • Εκπόνηση προγράμματος πανελλαδικής εμβέλειας για τις δυνατότητες αξιοποίησης των υποποπροϊόντων μαρμάρου, αναλόγως της σύστασης του ορυκτού και προσέγγιση των υφιστάμενων επιχειρήσεων που μπορούν να τα αποδεχθούν ως πρώτη ύλη.
  • Ορθολογικός σχεδιασμός δικτύων επιχειρηματικής δραστηριότητας στο πλαίσιο της βιομηχανικής συμβίωσης για την κατάλληλη αξιοποίηση των υποπροϊόντων. Τα δίκτυα αυτά πρέπει να λαμβάνουν υπόψη το γεωγραφικό ανάγλυφο, την εγγύτητα των επιχειρήσεων, καθώς και τη γειτνίαση με τις ζώνες εμπορίας.
  •  Δημιουργία νέων αγορών με την αξιοποίηση των υφιστάμενων εγχώριων κοιτασμάτων κατά τη εκπόνηση δημοσίων, αλλά και κατά την υλοποίηση δημοτικών έργων (πχ. πρόβλεψη υποχρεωτικής λήψης αδρανών υλικών από λατομεία της περιφέρειας και περιοριστική δυνατότητα δημιουργίας δανειοθαλάμων κατά την οδοποιία, πρόταξη χρήσης τοπικών πετρωμάτων στις δημοτικές αναπλάσεις).
  •  Επανεξέταση του δασμολογικού πλαισίου εισαγωγών και εξαγωγών.
  •  Αξιοποίηση επενδυτικών προγραμμάτων.
  •  Επικοινωνία όλων των φορέων του κλάδου και των κρατικών υπηρεσιών με στόχο τη δημιουργία κοινού προγράμματος βάσει προκαθορισμένων στόχων."
[επιμέλεια: Π. Τζεφέρης]