-->

Δευτέρα, 13 Ιουλίου 2015

Η παραγωγή ανθρακικών πληρωτικών από απορρίμματα λευκών μαρμάρων


Η λατομική δραστηριότητα για την παραγωγή ογκομαρμάρων εξακολουθεί, ακόμη και σήμερα, να είναι μία από τις σημαντικές βιομηχανικές δραστηριότητες στην Ελλάδα.Ωστόσο, οδηγεί στην παραγωγή μεγάλων ποσοτήτων απορριπτόμενων υλικών που σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να ανέλθει στο 95% του συνολικά εξορυσσόμενου πετρώματος.

Η περιοχή της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης στη Βόρεια Ελλάδα είναι το σημαντικότερο μαρμαρο παραγωγό κέντρο της χώρας, όπου το πρόβλημα της απόρριψης των στείρων από την εξόρυξη μαρμάρου είναι ιδιαίτερα έντονο. Εν τούτοις, ορισμένα υλικά από τα συγκεκριμένα εξορυκτικά απόβλητα έχουν φυσικές ιδιότητες που τα καθιστούν κατάλληλα ως πρώτη ύλη για την παραγωγή πληρωτικών H περιεκτικότητα σε ανθρακικό ασβέστιο είναι υψηλή (CaCO3>98%), έχουμε επίσης υψηλές τιμές ανακλαστικότητας (Υ>94 %) και χαμηλές τιμές αποξεστικής ικανότητας Einlehner (< 40mg).

Το Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΙΓΜΕ) έχει έντονη ερευνητική δραστηριότητα τα τελευταία 15 χρόνια στο συγκεκριμένο θέμα μέσω της υλοποίησης μίας σειράς ερευνητικών έργων. 

Στην πρώτη ανακοίνωση παρουσιάζονται πρόσφατα στοιχεία που αφορούν ειδικά τη δυνατότητα παραγωγής πληρωτικών από την εκμετάλλευση των μαρμάρων σε έξι περιοχές εκμετάλλευσης της Ανατολικής Μακεδονίας (Αν. Φαλακρό, Όρη Λεκάνης).
Για το σκοπό αυτό, πραγματοποιήθηκε εργαστηριακή διερεύνηση των ιδιοτήτων των εν λόγω
υλικών, καθώς και εξέταση της εγχώριας αγοράς των πληρωτικών υλικών. Με βάση την έρευνα αγοράς, είναι προφανές ότι, παρά την οικονομική κρίση, η ελληνική αγορά του Κονιοποιημένου Ανθρακικού Ασβεστίου (Ground Calcium Carbonate, GCC) έχει παραμείνει κατά βάση υγιής, με συνολική ετήσια δυναμικότητα ίση με 0,8 Mt, γεγονός που αποδίδεται στη αύξηση των εξαγωγών. 

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της ίδιας έρευνας κατέστη φανερό ότι πλέον η εκμετάλλευση των εν λόγω υλικών ως πρώτη ύλη για την παραγωγή του Κονιοποιημένου Ανθρακικού Ασβεστίου για χρήση ως πληρωτικό έχει γίνει μια κοινή πρακτική στην Ελλάδα. Με βάση τα εργαστηριακά αποτελέσματα, τα υπό εξέταση υλικά χαρακτηρίζονται από υψηλή περιεκτικότητα σε ανθρακικό ασβέστιο (CaCO3>98%), καθώς και από υψηλές τιμές βαθμού ανακλαστικότητας - λευκότητας (Tristimulous Υ>90%).

Λαμβάνοντας υπόψη την αφθονία των εξορυκτικών αποβλήτων από τη λατόμευση μαρμάρου στην Ανατολική Μακεδονία (>15x106 t), τα αποτελέσματα της σχετικής έρευνας αγοράς καθώς και τα εργαστηριακά αποτελέσματα αναλύσεων και μετρήσεων των υπό εξέταση υλικών, γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι η αξιοποίηση των εν λόγω υλικών ως πρώτη ύλη για την παραγωγή πληρωτικών αποτελεί μια ενδιαφέρουσα προοπτική τόσο από οικονομική όσο και από περιβαλλοντική σκοπιά.

Στην δεύτερη ανακοίνωση διερευνώνται οι  προοπτικές για πιθανή συνδιαχείριση των παραγομένων εξορυκτικών αποβλήτων από 126 λατομεία ασβεστιτικών μαρμάρων που δραστηριοποιούνται στις περιοχές των ορέων Φαλακρού και Λεκάνης, που βρίσκονται στην Ανατολική Μακεδονία. Τα μάρμαρα αυτά ανήκουν στους ανθρακικούς σχηματισμούς της Δυτικής Ροδοπικής Ζώνης, με μέγιστο πάχος που φθάνει τα 1.500μ, είναι λευκά έως ημίλευκα, ασβεστιτικά (περιεκτικότητα σε ασβεστίτη ~ 95-98%), με ισοκοκκώδη γρανοβλαστικό ιστό και συμπαγή υφή.
Chalkiopoulou Et Al by tzeferisp
Σύμφωνα με υπολογισμούς από εργασίες υπαίθρου, στην υπό μελέτη περιοχή έχουν εξορυχθεί μέχρι τώρα περίπου 6 εκατ. m3 πετρώματος, αλλά από αυτά μόνο 450 χιλ. m3 έχουν αξιοποιηθεί για διακοσμητικά πετρώματα. Η υπολειπόμενη ποσότητα, η οποία ισούται με 5,5 εκατ, m3 ή ~15 εκατ. τόνους, έχει αποτεθεί ως απορρίμματα. Το χαμηλό ποσοστό αποληψιμότητας (<10%)  οφείλεται κυρίως στον ισχυρό τεκτονισμό τον οποίο έχουν υποστεί τα ανθρακικά πετρώματα των  περιοχών αυτών. Από τα 11 λατομεία που λειτουργούν σήμερα, εξορύσσονται σε ετήσια βάση  περίπου 300 χιλ. m3 πετρώματος. Έτσι, μια ποσότητα άνω των ~ 270 χιλ. m3 ή 700 χιλ. τόνων απορριμμάτων προστίθενται κάθε χρόνο στα αποθέματα των αποβλήτων της περιοχής.

Με στόχο τη διερεύνηση της εμπορικής εκμετάλλευσης των παραπάνω απορριμμάτων, στο πλαίσιο του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς (ΕΣΠΑ), το ΙΓΜΕ έχει επικεντρώσει την έρευνα του στην συγκεκριμένη περιοχή. Με βάση την έρευνα που έγινε μέχρι τώρα, τα απορρίμματα αυτά είναι κατάλληλα για την παραγωγή υλικών προστιθέμενης αξίας, και πιο συγκεκριμένα για πληρωτικά υλικά στη χημική βιομηχανία, ενώ η εφαρμογή τους ως αδρανών υλικών είναι αμφίβολη, δεδομένου ότι προκαταρκτική εξέταση των φυσικομηχανικών χαρακτηριστικών τους έδωσε αρνητικά αποτελέσματα.

[επιμέλεια Π. Τζεφέρης]