-->

Τρίτη, 26 Μαΐου 2015

Γεωθερμία: η προβληματική του θεσμικού πλαισίου (ΙΙ)

Sonoma Plant at The Geysers 4778
The Sonoma Calpine 3 geothermal power plant
at The Geysers field , Northern California
Του Δρ. Τζεφέρη Πέτρου

Στην περίπτωση της υποβολής αιτημάτων-φακέλων προς αξιολόγηση, η διαδικασία είναι περισσότερο απλή και σαφής, καθώς ο κάθε υποψήφιος καταθέτει όλα τα απαραίτητα στοιχεία και αξιολογείται με βάση την τεχνική και οικονομική επάρκεια του. Απαιτεί όμως το ρυθμιστικό πλαίσιο να είναι απολύτως διαφανές και να μην δημιουργεί παρερμηνείες, αλλά και η μεθοδολογία επιλογής αυτή να έχει παγιωθεί στη συνείδηση όλων των κοινωνικών εταίρων.

Επιπλέον, ανεξάρτητα από το σύστημα που ακολουθείται, αυτονόητο είναι ότι οι προϋποθέσεις επιλογής των φυσικών ή νομικών προσώπων που θα αναλάβουν τα σχετικά έργα, θα πρέπει να έχουν τεθεί με τέτοιο τρόπο, ώστε να εξασφαλίζεται η βιωσιμότητα των έργων και η κατά το δυνατό αποτελεσματικότερη και αποδοτικότερη αξιοποίηση των γεωθερμικών πόρων, με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον και το γενικότερο καλό.

Δυστυχώς στον τόπο μας ουδέποτε παγιώθηκε μεταξύ των κοινωνικών εταίρων μια τέτοια δυνατότητα, όπου ένας δημόσιος φυσικός πόρος, ένα δημόσιο αγαθό, εκμισθώνεται απευθείας κι αυτό γίνεται με αξιοκρατικό τρόπο και οδηγεί τελικά στο καλό του συνόλου. Και τίποτε δεν μας παρέχει σιγουριά ότι αυτό μπορεί να γίνει υπό τις παρούσες συνθήκες, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα και την αειφορία του πόρου, η οποία δεν θα πρέπει επ’ ουδενί να θίγεται αλλά να διαφυλάσσεται για τις επόμενες γενιές.

Δυστυχώς, η μη ολοκληρωμένη έρευνα και γνώση των πεδίων εξαρχής καθώς και η προσπάθεια για απλοποίηση των διαδικασιών είναι δυνατόν να οδηγήσουν σε καταστρατήγηση της βασικής αυτής αξιωματικής υποχρέωσης για τη διατήρηση της αειφορίας του Γ/Θ πόρου.

Krafla Geothermal Station
Krafla Geothermal Station in northeast Iceland
Για παράδειγμα, η δυνατότητα της κατάτμησης των πεδίων (προβλέπεται στον Ν.4001/2011, άρθρο 180), που ενώ μπορεί να βοηθήσει την ορθολογική διαχείρισή του Γ/Θ πόρου από διοικητική και οικονομική άποψη, με την τμηματική μίσθωσή του, από την άλλη οδηγεί σε αδυναμία υπολογισμού/εκτίμησης των υδραυλικών και λοιπών φυσικοχημικών ιδιοτήτων, που είναι απαραίτητα στοιχεία για την αξιολόγηση, από θερμοδυναμικής άποψης, των επί μέρους τμημάτων του πεδίου. Για να μην διακυβεύεται η δυνατότητα μελλοντικής ορθολογικής αξιοποίησης του πεδίου, η επικρατούσα επιστημονική άποψη είναι ότι θα πρέπει να προηγείται της κατάτμησης ένα πλαίσιο συνολικής διαχείρισης.

Κατάτμηση και χρήση ενός τμήματος του πεδίου μπορεί να γίνει, όμως η διαχείριση του πεδίου θα πρέπει να είναι συνολική, αφού είναι προφανές ότι η άντληση και αξιοποίηση γεωθερμικών ρευστών ενός τμήματος του πεδίου –ιδίως όταν αυτά τα ρευστά προέρχονται από τον ίδιο γεωθερμικό ταμιευτήρα – επηρεάζουν συνολικά το γεωθερμικό πεδίο. Πιστεύουμε ότι κατά την σταδιακή δημοπράτηση των τμημάτων του πεδίου, θα πρέπει να λαμβάνεται μέριμνα για τη συνεχή καταγραφή των ποσοτήτων των αντλούμενων ρευστών και την αποστολή των πραγματικών δεδομένων προς την αρμόδια αδειοδοτική/διαχειριστική υπηρεσία, έτσι ώστε να υπάρχει μία συνολική εικόνα της κατάστασης και παρά την τμηματική χρήση του πεδίου να εξασφαλίζεται τελικά η ενιαία διαχείριση του.

Συμπερασματικά, θα πρέπει να υπάρχει φορέας ο οποίος δεν θα είναι μόνο αδειοδοτικός αλλά και ρυθμιστικός, θα παρακολουθεί το κάθε πεδίο, όχι μόνο την κατάρτιση και τήρηση του μισθωτηρίου συμβολαίου, αλλά το ίδιο το πεδίο ως ένα δυναμικό ενιαίο ταμιευτήρα και θα συντονίζει τις δράσεις που αφορούν τα τμήματα του πεδίου, θα δίνει κατευθυντήριες γραμμές με σκοπό τον εξορθολογισμό των διαδικασιών και θα επιλύει προβλήματα και τυχόν εμπλοκές.

Περαιτέρω, δεν θα πρέπει να παραβλέπεται ο ρόλος του ελεγκτικού φορέα ο οποίος είναι αρμόδιος για την εφαρμογή του Κανονισμού Γεωθερμικών Εργασιών (ΚΓΕ, ο οποίος θα πρέπει να επικαιροποιηθεί) και ο σημαντικός ρόλος του ΕΚΒΑΑ-ΙΓΜΕΜ, τόσο ως προς την τεκμηρίωση των Γ/Θ πεδίων όσο και ως επιστημονική συνδρομή σε κάθε βήμα αξιοποίησής τους.

Γεωθερμία: η προβληματική του θεσμικού πλαισίου (Ι)

[αναδημοσίευση απο το energypress]