-->

Δευτέρα, 27 Απριλίου 2015

Το θεσμικό πλαίσιο για την αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα (CO2)

The process of injecting carbon into the earth and sea
Μέχρι σήμερα στη Χώρα δεν πραγματοποιείται Αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα  και για το λόγο αυτό πριν την ενσωμάτωση της Οδηγίας 2009/31/ΕΚ δεν υπήρχε αντίστοιχο ρυθμιστικό νομοθετικό πλαίσιο. Έτσι μια πληθώρα διατάξεων που έχουν εκδοθεί κατ'εφαρμογήν του Εθνικού Μεταλλευτικού Κώδικα ρυθμίζουν αποκλειστικά και μόνο το καθεστώς εξόρυξης μεταλλευμάτων (και όχι του CO2) καθορίζοντας τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία των σχετικών αδειών για την πραγματοποίηση αυτής της δραστηριότητας.

Με την υπ. αριθ. 48416/2037/2011 ΚΥΑ με την οποία ενσωματώθηκε στο εθνικό δίκαιο η οδηγία 2009/31/ΕΚ, καθορίζονται για πρώτη φορά στο ελληνικό θεσμικό πλαίσιο οι προϋποθέσεις τόσο ως προς τις α) άδειες εξερεύνησης με σκοπό την επιλογή τόπων αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα όσο και ως προς τις β) άδειες αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα. Η συγκεκριμένη ΚΥΑ αποτελεί τροποποίηση της υπ’ αριθμ. 29457/1511/2005 (B΄ 992) ΚΥΑ , του Π.Δ. 51/2007 (Α΄ 54) και του Π.Δ. 148/2009 (Α΄ 190).

48416-2037-2011 ΚΥΑ_CO2 by tzeferisp
  Η έκδοση των αδειών εξερεύνησης και αποθήκευσης γίνεται με απόφαση του Υπουργού ΠΕΚΑ, μετά από εισήγηση της Γενικής Γραμματείας Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, χωρίς την εμπλοκή άλλων υπηρεσιών και φορέων. Επειδή όμως προϋπόθεση για την άδεια αποθήκευσης είναι η προηγούμενη χορήγηση περιβαλλοντικής άδειας (ΑΕΠΟ), και μάλιστα Α κατηγορίας δραστηριοτήτων,  πριν την έκδοση της ΑΕΠΟ γνωμοδοτούν προς την αρμόδια αρχή σε τακτές προθεσμίες, σύμφωνα με το ν.4014/2011, όλες οι εμπλεκόμενες δημόσιες αρχές. Σε περίπτωση αντικρουόμενων γνωμοδοτήσεων, το θέμα παραπέμπεται στο Συμβούλιο Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης, όπως προβλέπεται στο άρθρο 13 του ν.4014/2011, το οποίο συγκροτείται από τα πιο υψηλόβαθμα στελέχη (Γενικούς Διευθυντές) των συναρμόδιων δημόσιων αρχών.

Ως προς την επιλογή τόπων αποθήκευσης, δεν έχει εκδοθεί μέχρι σήμερα σχετική απόφαση, η οποία να καθορίζει περιοχές δυνατότητας αποθήκευσης CO2.  Εντούτοις, έχει διενεργηθεί μία προκαταρκτική μελέτη από το ΙΓΜΕ και το ΕΚΕΤΑ, κατόπιν παραγγελίας της ΔΕΗ, στην οποία εντοπίζονται ορισμένοι κατάλληλοι γεωλογικοί σχηματισμοί για αποθήκευση CO2, στις ιζηματογενείς λεκάνες της Β. Ελλάδας και συγκεκριμένα στις λεκάνες του Πρίνου (τον ταμιευτήρα πετρελαίου στον Πρίνο, και τους αλατούχους υδροφόρους σχηματισμούς της λεκάνης του Πρίνου), της Θεσσαλονίκης και της Μεσοελληνικής Αύλακας. Επιπλέον, υπάρχουν κάποιες εκτιμήσεις της διαθέσιμης αποθηκευτικής ικανότητας, απαιτούνται όμως περαιτέρω εξειδικευμένες επιστημονικές μελέτες για την ακριβέστερη εκτίμηση της διαθέσιμης ογκομετρικής ικανότητας των προαναφερόμενων περιοχών. Η ογκομετρική ικανότητα για την αποθήκευση CO2 στην Ευρώπη είναι υψηλή, αλλά το ίδιο υψηλές είναι και οι αβεβαιότητες, ειδικά για βαθιούς αλμυρούς υδροφορείς. Οι υδροφορείς θα μπορούσαν να προσφέρουν αποθηκευτική ικανότητα για μεγάλες εγκαταστάσεις επί αρκετές δεκαετίες, εντούτοις η επικαιροποίηση και η περαιτέρω χαρτογράφηση των αποθηκευτικών ικανοτήτων στην Ευρώπη κρίνεται απαραίτητη.

Η αξιολόγηση της καταλληλότητας των γεωλογικών σχηματισμών γίνεται σύμφωνα με τα κριτήρια του παραρτήματος Ι, της υπ. αριθ. 48416/2037/2011 ΚΥΑ (άρθρο 5 παρ.3 της ΚΥΑ). Προκειμένου ο Υπουργός ΠΕΚΑ να ορίσει τις περιοχές από τις οποίες να μπορούν να επιλεγούν τόποι αποθήκευσης και να επιτρέψει την γεωλογική αποθήκευση CO2, απαιτείται η διενέργεια εξερεύνησης που πραγματοποιείται μετά από σχετική άδεια, όπως προβλέπει η οδηγία και η εθνική νομοθεσία.

Στην τεχνική έκθεση που πρέπει να υποβληθεί ως προαπαιτούμενο στοιχείο για την έκδοση άδειας εξερεύνησης, προβλέπεται σαφής περιγραφή του χώρου της εξερεύνησης και της ευρύτερης περιοχής. Με βάση αυτήν κυρίως την έκθεση, στην άδεια περιλαμβάνεται ως όρος και η επακριβής θέση και περιγραφή της περιοχής με περιορισμένο και σαφώς οριοθετημένο όγκο.

Τέλος, η εποπτεία και τήρηση των απαιτήσεων που τίθενται στο άρθρο 15 της οδηγίας (ενσωμάτωση με το άρθρο 16 της υπ.αριθ. 48416/2037/2011 ΚΥΑ) τηρούνται από το Σώμα Επιθεωρητών Περιβάλλοντος και Ενέργειας του ΥΠΑΠΕΝ.

[Επιμέλεια:  Πέτρου Τζεφέρη]