-->

Κυριακή, 28 Δεκεμβρίου 2014

Το ιστορικό του γεωθερμικού πεδίου της Νισύρου

Θέσεις γεωθερμικών γεωτρήσεων της ΔΕΗ στη Νίσυρο,
όπου σημειώνονται και οι κύριες ρηξιγενείς ζώνες.
Η Νίσυρος διαθέτει το δεύτερο μεγαλύτερο βεβαιωμένο Γ/Θ πεδίο υψηλής ενθαλπίας στην Ελλάδα με θερμοκρασία  ρευστού άνω των 350°C και υψηλή πίεση 18 bar, ενώ βάσει των μελετών σκοπιμότητας, το Γ/Θ δυναμικό του νησιού είναι τουλάχιστον 50 MW.

Στο γεωθερμικό πεδίο της Νισύρου, η ΔΕΗ έχει εκτελέσει από το έτος 1983 δύο βαθιές γεωτρήσεις, τις υπ’ αρ. Ν1 και Ν2 (φωτο), σε βάθος 1816m και 1547m αντίστοιχα, στο κέντρο της καλδέρας. Τα αποτελέσματα των γεωτρήσεων αυτών χρησιμοποιήθηκαν για την βεβαίωση της έκτασης, του βάθους και των χαρακτηριστικών του γεωθερμικού πεδίου, σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία (Ν. 3175/2003).

Με την Υπουργική Απόφαση υπ΄ αρ. Φ29.9/οικ.10021/ 17.7.86 το Ελληνικό Δημόσιο παρεχώρησε στη ΔΕΗ τα δικαιώματα έρευνας και εκμετάλλευσης του Γ/Θ δυναμικού υψηλής ενθαλπίας της Νισύρου.
Στη συνέχεια, το 1988 η ΔΕΗ ανέθεσε, μετά από διεθνή διαγωνισμό, στην  κοινοπραξία MERZ – DAL την πλήρη μελέτη του Γ/Θ πεδίου με βάση τις δύο γεωτρήσεις Ν1 και Ν2, προκειμένου να εκτιμηθούν:
  • Το αξιοποιήσιμο γεωθερμικό δυναμικό του υπάρχοντος ταμιευτήρα (απολήψιμο – δυναμικό)
  • Η εκμεταλλευσιμότητα  του υπάρχοντος δυναμικού
  • Τα πιθανά κρίσιμα τεχνικά προβλήματα,  λόγω τυχόν ιδιαιτεροτήτων στη συμπεριφορά του γεωθερμικού ρευστού ή τις οποιεσδήποτε άλλες τεχνικές παραμέτρους 
Το ηφαίστειο της Νισύρου με τον κρατήρα του Στεφάνου
Τα αποτελέσματα της ως άνω μελέτης οδήγησαν στην πιστοποίηση του γεωθερμικού πεδίου υψηλών θερμοκρασιών της Νισύρου, το οποίο μπορεί να φθάσει τα 50MW σε ηλεκτροπαραγωγή. Επίσης με τη μελέτη αυτή προσδιορίστηκαν οι ενδεδειγμένες θέσεις για νέες γεωτρήσεις.

Στη συνέχεια, η ατυχής κατάληξη του εγχειρήματος της Μήλου και η σχετική απαγόρευση από το τότε ΥΒΕΤ, ανάγκασαν τη ΔΕΗ να διακόψει προσωρινά τις περαιτέρω προσπάθειες.

Πρέπει να σημειωθεί ότι στη Νίσυρο, παρότι ποτέ δεν δημιουργήθηκε το παραμικρό περιβαλλοντικό πρόβλημα από τις ερευνητικές εργασίες, οι αντιδράσεις υπήρξαν πολύ εντονότερες από τις αντίστοιχες στη Μήλο εναντίον της προοπτικής αξιοποίησης τους Γ/Θ δυναμικού του νησιού.

Η ΔΕΗ επανήλθε τον Ιούλιο του 2003 καταθέτοντας σε ΡΑΕ και ΥΠ.ΑΝ, αίτηση για χορήγηση άδειας παραγωγής 20MW, η οποία δεν εγκρίθηκε.

Προτεινόμενη περιοχή εγκατάστασης γεωθερμικού σταθμού
και εκτέλεσης γεωτρήσεων στη θέση «Αγία Ειρήνη»
Η ΔΕΗ Ανανεώσιμες Α.Ε., στην οποία έχει από το 2011 παραχωρηθεί από τη μητρική ΔΕΗ Α.Ε., δι’ αποσχίσεως, ολόκληρος ο κλάδος των ΑΠΕ, επανέφερε το θέμα στην επιφάνεια.

Τον Απρίλιο του 2009,  η ΔΕΗ Ανανεώσιμες κατέθεσε στη ΡΑΕ και στο ΥΠ.ΑΝ., νέα αίτηση για χορήγηση άδειας παραγωγής 5MW στη θέση Αγ. Ειρήνη (φωτο), εκτός της καλδέρας του ηφαιστείου, για την οποία ισχύ αρχικά διαφαινόταν η ύπαρξη κοινωνικής συναίνεσης. Μολαταύτα ο Δήμος μαζί με τοπικούς φορείς και συλλόγους Νισυρίων υπέβαλλαν  αίτημα αντίρρησης προς τη ΡΑΕ σχετικά με την χορήγηση της ανωτέρω άδειας παραγωγής.  Επίσης, ο Δήμος Νισύρου κατέθεσε αίτηση ακύρωσης και κατά της Υπ. Απόφασης περί μεταβίβασης  των δικαιωμάτων από την ΔΕΗ ΑΕ στην ΔΕΗ ΑΝ ΑΕ. Προφανώς για όλο το χρόνο της δικαστικής εκκρεμότητας (μέχρι 2014) δεν κατέστη δυνατόν να πραγματοποιηθούν έργα αλλά ούτε και να εγκριθεί η ΜΠΕ, της οποίας η τυχούσα έγκριση εκκρεμεί μέχρι σήμερα.

Στον νέο φάκελο της ΔΕΗ.ΑΝ προτείνεται η δημιουργία μιας κάθετης μονάδας, ισχύος 5 MWe, που θα αφορά στην ηλεκτροπαραγωγή, θέρμανση /ψύξη, θερμοκήπια, αφαλάτωση και θερμά λουτρά. Τόσο οι γεωτρήσεις, όσο και ο σταθμός παραγωγής προγραμματίζονται για την περιοχή του ακρωτηρίου της Αγ. Ειρήνης στο ΝΔ τμήμα της Νισύρου, ώστε  να μην είναι ορατά από τους οικισμούς ενώ ειδικότερα  ο σταθμός θα εγκατασταθεί κοντά στο εγκαταλελειμμένο παλαιό Θειωρυχείο, εφαρμόζοντας πλήρως τις σύγχρονες τεχνικές της ολικής επανεισαγωγής των ρευστών στον ταμιευτήρα. Σύμφωνα με την ΔΕΗ.ΑΝ με τον τρόπο αυτό, λύνονται όχι μόνο τα προβλήματα παροχής ηλεκτρισμού και πόσιμου νερού, αλλά δίνονται και κίνητρα οικονομικής ανάπτυξης του νησιού, ενώ θα υπάρξει και βελτίωση - ανάπτυξη υποδομών. Οι καλλιέργειες και η αλιεία θα βρουν την επιπλέον ώθηση προκειμένου να αναπτυχθούν περαιτέρω. Τα λουτρά, πάνω στα οποία ήταν βασισμένη η οικονομική ζωή της Νισύρου τον περασμένο αιώνα, δε θα παραμείνουν άλλο αναξιοποίητα κι έτσι ο τουρισμός θα αυξηθεί και μάλιστα καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

[επιμέλεια: Πέτρου Γ. Τζεφέρη]