-->

Παρασκευή, 4 Οκτωβρίου 2013

Στρατηγικό Σχέδιο Εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Σύμπραξης Καινοτομίας για τις Πρώτες Ύλες

[του Πέτρου Τζεφέρη] [by Tzeferis Peter]

Η ΕΕ είναι αυτάρκης στην παραγωγή  δομικών υλικών, συμπεριλαμβανομένων των αδρανών υλικών, αργίλου, γύψου  και φυσικών διακοσμητικών πετρωμάτων. Η παραγωγή αδρανών υλικών εντός της ΕΕ είναι περίπου 3 δισ. τόνους ετησίως.  Το  91% των συνολικά παραγόμενων αδρανών προέρχεται από πρωτογενή παραγωγή (εξόρυξη, λατομεία), το 5% είναι ανακυκλωμένα αδρανή, και το 2% είναι θαλάσσιας προέλευσης ή προϊόντα μεταποίησης.

Η ΕΕ καταγράφει επίσης μια σημαντική παραγωγή βιομηχανικών ορυκτών που προσφέρουν πρώτες ύλες σε ένα ευρύ φάσμα βιομηχανιών.  Μάλιστα, για συγκεκριμένες κατηγορίες ορυκτών, όπως μαγνησίτης, φθορίτης, μπεντονίτης, καολίνης και η ποτάσα, η Ευρώπη αποτελεί παραγωγό παγκόσμιας εμβέλειας.  Ωστόσο, η ΕΕ είναι καθαρός εισαγωγέας για πολλά από αυτά τα βιομηχανικά ορυκτά. Γενικά διαπιστώνεται, η ανάγκη για τη βελτίωση της συνολικής απόδοσης της βιωσιμότητας,  αύξηση της γκάμας υλικών του πρωτογενούς παραγωγής αλλά και εξασφάλιση ενός υψηλότερου ποσοστό της ανακύκλωσης.

Εξάλλου, η  ευρωπαϊκή οικονομία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές μεταλλευμάτων και μετάλλων. Μόνο ένας μικρός σχετικά αριθμός μεταλλευμάτων παράγεται εντός της ΕΕ, η οποία εξακολουθεί να είναι σημαντική παραγωγός για ορισμένα από αυτά, όπως το χρώμιο, ο χαλκός, ο μόλυβδος, ο άργυρος και ο ψευδάργυρος. Εντούτοις, η  παραγωγή αυτή κάθε άλλο παρά επαρκεί για την κάλυψη της ευρωπαϊκής ζήτησης. Όσον αφορά την ανακύκλωση, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του κλάδου, η χρήση ανακυκλωμένων μετάλλων αντιπροσωπεύει περίπου το 40% έως 60% των εισροών στην  παραγωγή μετάλλων εντός της ΕΕ. Για αρκετά μέταλλα, συμπεριλαμβανομένων των σπανίων γαιών και των PGM's, η ΕΕ εξαρτάται πλήρως από τις εισαγωγές.

Συνοπτικά λοιπόν: 
  • Η βιομηχανία της Ε.Ε. εξαρτάται από τη δυνατότητα πρόσβασης σε πρώτες ύλες.
  • Τουλάχιστον 30 εκατομμύρια θέσεις εργασίας στην ΕΕ σχετίζονται άμεσα με την αξιοποίηση πρώτων υλών. 
  • Υπάρχει συνεχώς αυξανόμενη ζήτηση για ορισμένα μεταλλεύματα και ορυκτά ενώ εντείνονται η αστάθεια των τιμών και οι στρεβλώσεις της αγοράς.
Σε απάντηση των ανωτέρω, η Ομάδα Συντονισμού Υψηλού Επιπέδου της Ευρωπαϊκής Σύμπραξης Καινοτομίας για τις Πρώτες Ύλες (European Innovation Partnership on Raw Materials) , συναντήθηκε την περασμένη εβδομάδα, στις 25.9.2013, στις Βρυξέλλες και ενέκρινε το τελικό Στρατηγικό Σχέδιο Εφαρμογής. Σε αυτό αναφέρονται οι απαραίτητες ενέργειες που πρέπει να γίνουν προκειμένου να εξασφαλιστεί η βιώσιμη πρόσβαση της Ε.Ε. σε πρώτες ύλες και να καταστεί η Ευρώπη πρωταγωνιστής στην Έρευνα, Εξόρυξη, Επεξεργασία, Ανακύκλωση και Υποκατάσταση Πρώτων Υλών, μέχρι το 2020.

Συγκεκριμένα, το Στρατηγικό Σχέδιο Εφαρμογής περιγράφει τις απαραίτητες δράσεις στις οποίες πρέπει να προχωρήσουν όλοι οι ενδιαφερόμενοι (τα κράτη-μέλη, οι εταιρείες, τα ερευνητικά ιδρύματα, οι ΜΚΟ, κ.λ.π.), με σκοπό την ανάδειξη της καινοτομίας σε όλη την παραγωγική αλυσίδα των πρώτων υλών.

Μεταξύ των προτεινόμενων δράσεων περιλαμβάνονται:
  • Πιο αποτελεσματική έρευνα. Ο στόχος είναι να αναπτυχθούν νέες αποδοτικές τεχνολογίες έρευνας παρέχοντας πληροφορία υψηλής ποιότητας, συμπεριλαμβανομένων υψηλής ανάλυσης 3D γεωδεδομένων από 150 μέχρι 4000 μέτρα βάθος, και τη σχετική ερμηνεία τους, προκειμένου να διευκολύνεται ο εντοπισμός νέων κοιτασμάτων. 
  • Καινοτόμος εξόρυξη των πρώτων υλών.Ο στόχος είναι να καταστεί δυνατή η εξόρυξη ορυκτών με έναν τρόπο κοινωνικά αποδεκτό, περιβαλλοντικά υπεύθυνο και οικονομικά βιώσιμο, με την ανάπτυξη νέων τεχνολογικών λύσεων που θα οδηγούν και σε μεγαλύτερη κοινωνική αποδοχή της μεταλλευτικής και λατομικής δραστηριότητας.
  • Επεξεργασία και Ανακύκλωση των πρώτων υλών.Ο στόχος είναι να αναπτυχθούν νέες τεχνολογίες επεξεργασίας με υψηλότερη τεχνική, οικονομική, ενεργειακή και περιβαλλοντική απόδοση και αντίστοιχη ευελιξία, επιτρέποντας, μεταξύ άλλων:   [Α] Υψηλότερες ανακτήσεις των χρήσιμων υλικών από χαμηλής ποιότητας κοιτάσματα [Β] Αύξηση του ποσοστού ανακύκλωσης και επιμήκυνση του κύκλου ζωής του υλικού [Γ] Υποκατάσταση των πρώτων υλών.Οι προτεινόμενες δράσεις περιλαμβάνουν την υποκατάσταση διαφόρων κρίσιμων πρώτων υλών όπως λ.χ. σπάνιες γαίες, σε επαναφορτιζόμενες μπαταρίες, σε καταλύτες, σε ηλιακά πάνελς, η οποία θα βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

Άλλες δράσεις αναφέρονται σε:
  • Βελτίωση του νομοθετικού πλαισίου της Ε.Ε. σχετικά με τις πρώτες ύλες και τη διαχείριση αποβλήτων
  • Κατασκευή βάσης δεδομένων
  •  Προώθηση διεθνούς συνεργασίας  κ.λ.π.

Strategic Implementation Plan, adopted on 25 September 2013:
Part I [414 KB]
Part II [229 KB]
Press release