aristeri mpara -->

Τετάρτη, 3 Ιουλίου 2013

Αποκατάσταση λατομείων και προστασία της βιοποικιλότητας από την ΤΙΤΑΝ AMERICA



Στην εργασία, η οποία παρουσιάστηκε στο διεθνές συνέδριο SDIMI2013, αναπτύσσονται  με τη μορφή case studies, δύο  σημαντικές παρεμβάσεις για την προστασία της βιοποικιλοτητας από την ΤΙΤΑΝ Αμερικής , εργασίες μάλιστα για τις οποίες η συγκεκριμένη εταιρεία (TITAN America / Roanoke Cement) απέσπασε από την Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος των Η.Π.Α.τη διάκριση Energy Star®.

SDIMI2013: Case studies on effective quarry rehabilitation and biodiversitymanagement: Awarded initiatives for Titan America in theCenter Sand (Florida), and Roanoke Cement (Virginia) operations

Η βιολογική ποικιλότητα (βιο-ποικιλότητα) είναι η ποικιλία των ζώντων οργανισμών από όλες τις πηγές, συμπεριλαμβανομένων και των οικολογικών συμπλεγμάτων στα οποία ανήκουν, και η ποικιλότητα ανάμεσα στα είδη και τα οικοσυστήματα (όπως ορίζεται στη Συνθήκη περί Βιολογικής Ποικιλότητας). Η σημασία της βιο-ποικιλότητας εκτιμάται αναφορικά με τη γονιμότητα του εδάφους, την καθαρότητα του νερού, το κλίμα και την ύπαρξη φυτών που χρησιμοποιούνται για ιατρικούς σκοπούς.

Η ρύπανση του περιβάλλοντος, η αποψίλωση -ή καταστροφή- των δασών, η ερημοποίηση των εδαφών, η μόλυνση των υδάτων, η ανεξέλεγκτη θήρευση και αλιεία και άλλες ανθρωπογενείς δραστηριότητες έχουν συμβάλει στην εξαφάνιση ειδών πανίδας και χλωρίδας με ταχύτατους ρυθμούς. Η μείωση του ρυθμού απώλειας της βιοποικιλότητας, ή ακόμη και η ανάσχεση της αρνητικής τάσης αποτελεί στόχο τόσο για την Ε.Ε. όσο και για τη διεθνή κοινότητα.

Κατά την εξόρυξη των πρώτων υλών μπορεί να προκύψουν διάφορες περιβαλλοντικές επιπτώσεις, όπως θόρυβος, σκόνη και δονήσεις. Οι μεταλλευτικές και λατομικές εργασίες, πρέπει να σχεδιάζονται και να εκτελούνται με τρόπο, που περιορίζουν τις επιπτώσεις στην βιολογική ποικιλία της περιοχής όπου πραγματοποιούνται.

Οι εξορυκτικές επιχειρήσεις θα πρέπει να εφαρμόζουν τεχνικές αποκατάστασης του φυσικού περιβάλλοντος των λατομείων, όπως αποκατάσταση πολλαπλών βαθμίδων, αποκατάσταση εκσκαφών με τη μέθοδο της λιμνοδεξαμενής και αποκατάσταση κατακόρυφων πρανών με τη μέθοδο της υδροσποράς.Για την αποκατάσταση του περιβάλλοντος χρησιμοποιούνται ποικίλα φυτικά είδη τα οποία δέον όπως είναι χαρακτηριστικά της τοπικής χλωρίδας και βλάστησης. Χρησιμοποιούνται είδη αυτόχθονα, ανθεκτικά στην ξηρασία που ευδοκιμούν σε δύσκολες συνθήκες όπως το πεύκο, το κυπαρίσσι, η αριά, η κουτσουπιά, η χαρουπιά, η αγριαχλαδιά καθώς και θάμνοι όπως η κουμαριά, ο σκίνος, το πουρνάρι, το σπάρτο, η μυρτιά κ.α. Η ποικιλομορφία αυτή δημιουργεί ένα οικοσύστημα σταθερό, εναρμονισμένο με το γύρω φυσικό περιβάλλον και επιτρέπει τη διατήρηση της φυτοκάλυψης χωρίς την φροντίδα του ανθρώπου.

Από ένα σύνολο 41 ενεργών λατομείων που διαχειρίζεται ο Όμιλος ΤΙΤΑΝ σήμερα, τέσσερα συνορεύουν με προστατευμένες περιοχές υψηλής βιο-ποικιλότητας. Συγκεκριμένα :
  • Το λατομείο ασβεστόλιθου Pennsuco (Φλόριδα, ΗΠΑ),  βρίσκεται σε μια μεγάλη περιοχή της επαρχίας Miami-Dade που είναι γνωστή ως η «Ζώνη των Λιμνών».
  • Το λατομείο αδρανών υλικών Center Sand (Φλόριδα, ΗΠΑ) , στο οποίο αναφέρεται η ως άνω εργασία,   ευρίσκεται δίπλα σε έναν εθνικό δρυμό. Έχει δημιουργηθεί μία περιοχή προστασίας για τα απειλούμενα είδη Neoseps reynoldsi και Gopherus polyphemus.
  • Ένα μέρος του λατομείου ασβεστόλιθου Zlatna Panega (Βουλγαρία), βρίσκεται μέσα σε μία περιοχή του δικτύου NATURA 2000 και το εργοστάσιο τσιμέντου Zlatna Panega βρίσκεται κοντά στην ίδια προστατευόμενη περιοχή.     Water resources management, risk assessment, and mitigation: A 5-year program for Titan Cement in Zlatna Panega Plant, Bulgaria
  • Ολόκληρη η έκταση του λατομείου ποζολάνης στην Ξυλοκερατιά της Μήλου βρίσκεται σε μια περιοχή του δικτύου NATURA 2000, ενώ και η παράκτια περιοχή δίπλα στο ορυχείο προστατεύεται από το δίκτυο NATURA. Σε αυτή την περιοχή αναγνωρίζονται δυο απειλούμενα είδη: το φίδι “vipera schweizeri” και η φώκια “monachus monachus”.
Για την προστασία της βιοποικιλότητας σε διεθνές και τοπικό επίπεδο ο ΤΙΤΑΝ εχει εφαρμόσει διάφορες τεχνικές (Εκθεση για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη). Στην Ελλάδα, μια ενδιαφέρουσα μελέτη αξιολόγησης της βιοποικιλότητας έγινε για το Λατομείο Άρτιμες της Πάτρας. Η μελέτη αυτή πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με τα πανεπιστήμια Πατρών και Ιωαννίνων και είχε στόχο την αναγνώριση της χλωρίδας της περιοχής, την αποκατάσταση της φυσικής διαδοχής και της φυτικής ποικιλότητας του λατομείου. Επίσης, έχει εφαρμοστεί εκτεταμένα η  μέθοδος της «υδροσποράς» σε επιφάνειες που καλύπτουν περισσότερα από 800 στρέμματα διεθνώς.

Αναμένουμε περισσότερες τέτοιες παρεμβάσεις θετικές για την βιοποικιλότητα και στον ελλαδικό χώρο που τις έχει τόσο ανάγκη.   [by P. Tzeferis]