-->

Τετάρτη, 15 Δεκεμβρίου 2010

Εξορυκτική δραστηριότητα. Ασφάλεια και Υγεία της εργασίας

Η εξορυκτική είναι γενικά μια δραστηριότητα που χαρακτηρίζεται από κινδύνους που σχετίζονται με την επαγγελματική ασφάλεια και υγεία. Σε έναν κλάδο που παρουσιάζει αναγκαστική χωρική συγκέντρωση σε συγκεκριμένους τόπους λόγω της άμεσης εξάρτησης από το προϊόν εκμετάλλευσης («κοίτασμα») κι ακόμη εμπλέκει φυσικούς, χημικούς και βιολογικούς παράγοντες κατά την εκτέλεση των εργασιών (θόρυβος, δονήσεις, μικροκλίμα, σκόνη, αυξημένη κυκλοφορία οχημάτων κ.ά.) είναι αναμενόμενο να υπάρχουν οχλήσεις αλλά και κίνδυνοι.

Οι βασικές έννοιες της επαγγελματικής ασφάλειας και υγείας, η εκτίμηση και διαχείριση των κινδύνων που παρουσιάζονται συχνά στις εξορυκτικές βιομηχανίες (π.χ. κατά τις εκσκαφές, τη φόρτωση και τη μεταφορά υλικών, από εκρήξεις ή καταπλακώσεις κλπ), ο έλεγχος και η παρακολούθηση μέτρων προστασίας, η υφιστάμενη νομοθεσία αλλά και οι ευρωπαϊκές οδηγίες, θα πρέπει να εξετάζονται σε καθημερινή βάση στους εργασιακούς χώρους.
Σχετικά με τις δονήσεις και τα εκρηκτικά, η άποψη ότι η χρήση τους στους λατομικούς χώρους είναι από τις πιο επικίνδυνες δραστηριότητες όχι μόνο για τους άμεσα εμπλεκόμενους αλλά και για τους υπόλοιπους εργαζόμενους καθώς και τους περιοίκους, διερχομένους κλπ., είναι λανθασμένη και έχει βλάψει σημαντικά την επικοινωνιακή εικόνα του κλάδου. Εντούτοις, η αλήθεια είναι ότι η τεχνολογία των εκρηκτικών υλών έχει αναπτυχθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε σε συνδυασμό με τις προσπάθειες της μεταλλευτικής βιομηχανίας, των κατασκευαστών καθώς και της πολιτείας, έχει βελτιωθεί σημαντικά το επίπεδο ασφάλειας στους εξορυκτικούς χώρους, τουλάχιστον όσο αφορά τη χρήση τους. Στην Ελλάδα, τα τελευταία 15 χρόνια έχουν συμβεί πάνω από 100 θανατηφόρα ατυχήματα σε εργαζόμενους στους μεταλλευτικούς και λατομικούς χώρους εξόρυξης (ΜΟ τελευταίας 20ετίας:7), και από αυτά μόνο 4 οφείλονταν στην χρήση εκρηκτικών. Τα εκρηκτικά λοιπόν, είναι επικίνδυνα μόνο σε χέρια ανθρώπων που δεν γνωρίζουν να τα χρησιμοποιούν κι εκείνο που θα πρέπει κυρίως να προβληματίσει είναι ότι τα τυχόν ατυχήματα χαρακτηρίζονται από υψηλή ένταση συνεπειών που μπορεί να είναι πολύ σοβαρές έως καταστρεπτικές.

Σύμφωνα με πρόσφατες (2009) αναφορές των χωρών μελών της ΕΕ σχετικά με τα αποτελέσματα εφαρμογής των οδηγιών 92/91/ΕΕ και 92/104/ΕΕ για την ασφάλεια της εργασίας στον εξορυκτικό τομέα, προέκυψαν τα εξής:

Ο δείκτης συχνότητας των ατυχημάτων έχει μειωθεί, όμως τα επίπεδα είναι ακόμα μη αποδεκτά.

Ενώ στις μεγάλες και μεσαίες εξορυκτικές επιχειρήσεις έχουμε πολύ καλά αποτελέσματα, στις μικρές η κατάσταση παραμένει προβληματική.

Υπάρχει αύξηση στους δείκτες ατυχημάτων που συμβαίνουν σε εργαζόμενους εργολαβικών επιχειρήσεων, με κύριες αιτίες την έλλειψη επαρκούς εκπαίδευσης και ειδίκευσης καθώς και δυσκολίας γλωσσικής επικοινωνίας στις περιπτώσεις αλλοδαπών.

Τα θέματα ασφάλειας παρακολουθούνται σχετικά ικανοποιητικά, όμως για τα θέματα υγιεινής και συγκεκριμένα για τις επιπτώσεις στην υγεία των εργαζομένων, μιας σειράς παραγόντων όπως η σκόνη, ο θόρυβος, οι υψηλές ή/και χαμηλές θερμοκρασίες, οι δονήσεις, κ.λ.π. δεν υπάρχουν στοιχεία.

Για να βελτιωθεί η κατάσταση στην ΕΕ, η κοινοτική στρατηγική για το 2007-12 ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να θεσπίσουν εθνικές στρατηγικές θέτοντας ποσοτικούς στόχους για τη μείωση των εργατικών ατυχημάτων και των επαγγελματικών ασθενειών, να επικεντρωθούν σε τομείς και εταιρείες με το χειρότερο ιστορικό, και να εστιάσουν την προσοχή τους στους πιο κοινούς κινδύνους και στους πιο ευάλωτους εργαζόμενους.

Στον τόπο μας, η οδηγία 92/104/ΕΟΚ έχει μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο (με την ΥΑ Δ7/ΑΦ1/14080/732/96, ΦΕΚ 771/Β/28.8.1996) ενώ μια συνοπτική εικόνα των θανατηφόρων ατυχημάτων της τελευταίας εικοσαετίας δίνεται στο παρακάτω διάγραμμα. Επιπλέον, από τη στατιστική επιβεβαιώνεται ότι οι αριθμοί των ατυχημάτων και των περιπτώσεων επαγγελματικών ασθενειών που προκύπτουν, είναι υψηλότεροι ειδικά για τις μικρότερες επιχειρήσεις (κυρίως ΜΜΕ πχ. εξόρυξης μαρμάρων και διακοσμητικών λίθων) οι οποίες δεν διαθέτουν υποδομές για την άσκηση αποτελεσματικής πολιτικής για την υγεία και την ασφάλεια.
[by Dr Tzeferis petros]